19 октябри соли 2026 дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон бо ташаббуси Сафорати Ҷопон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби ҳунарманди маъруф хонум Ҳисако Токитомо мастер-класс оид ба санъати анъанавии рангубори матоъ – «батик» баргузор гардид.
Дар оғози чорабинӣ Умарова Зумрад, сардори шуъбаи робитаҳои байналмилалии Донишкада иштирокчиёнро хайрамақдам гуфта, барои ҳамкории судманд ба Сафорати Ҷопон дар Тоҷикистон изҳори сипос намуд. Таъкид гардид, ки баргузории чунин чорабиниҳо барои густариши робитаҳои фарҳангӣ миёни Тоҷикистону Ҷопон, шиносоии ҷавонон бо анъанаҳои ҳунарии кишварҳои гуногун ва ташаккули диди нави эҷодӣ имкониятҳои арзишманд фароҳам меорад.
Дар идома намояндаи Сафорати Ҷопон иштирокчиёнро бо фаъолияти ҳунармандии хонум Ҳисако Токитомо ва саҳми ӯ дар муаррифии санъати анъанавии Ҷопон дар арсаи байналмилалӣ шинос намуда, зикр кард, ки муаллима соли 2011 аз ҷониби Агентии корҳои фарҳангии Ҷопон ба унвони фахрии «Фиристодаи фарҳангии Ҷопон» сарфароз гардидааст. Аз соли 1992 инҷониб ӯ ба беш аз 20 кишвари ҷаҳон, аз ҷумла Австралия, Малайзия, Русия, Ӯзбекистон, Эстония ва Финляндия сафар карда, бо баргузории маҳфилҳои омӯзишӣ ва муаррифии намунаҳои ҳунари миллӣ дар густариши муколамаи фарҳангии байналмилалӣ саҳм гузоштааст.
Таъкид шуд, ки хусусияти муҳимми фаъолияти эҷодии ин ҳунарманд садоқат ба усулҳои суннатӣ, истифодаи маводи табиӣ ва эҳтиром ба таҷрибаи чандиннаслии ҳунармандони ҷопонӣ мебошад. Хонум Токитомо беш аз панҷоҳ сол аст, ки ба санъати рангубори анъанавии матоъ машғул буда, марҳилаҳои асосии офаридани асарҳои худро дар коргоҳи шахсиаш дар Ҷопон анҷом медиҳад. Ин раванд таҳияи нақшу нигор, омода намудани хамираи махсус аз биринҷи часпак ва иҷрои марҳилаҳои гуногуни рангубориро дар бар мегирад.
Дар раванди дарси маҳорат яке аз ҷанбаҳои ҷолиби ҳунари ӯ истифодаи рангҳои табиӣ буд. Ҳунарманд бо такя ба захираҳои табиат, аз ҷумла гиёҳҳо ва дарахтони худрӯй, рангҳои гуногун ҳосил намуда, кӯшиш намуд тобишҳои нозук ва вижагиҳои эстетикии рангубори давраи қадимаи Манъёро эҳё намояд. Дар ин раванд аз истифодаи моддаҳои кимиёвии муосир худдорӣ карда, ба имкониятҳои табиии мавод ва усулҳои суннатӣ афзалият дода мешавад. Чунин муносибат намунаи ҳамоҳангии ҳунари мардумӣ, донишҳои анъанавӣ ва эҳтиром ба муҳити табиӣ ба шумор меравад.
Дар қисми амалии мастер-класс устодон ва донишҷӯёни Донишкада бо марҳилаҳои асосии рангубори дастии матоъ, тарзи истифодаи маводи табиӣ ва усулҳои ташаккули нақшу нигор аз наздик шинос шуданд. Хонум Ҳисако Токитомо таҷрибаи худро ба иштирокчиён пешниҳод намуда, хусусиятҳои техникии ин ҳунар ва аҳаммияти риояи пайдарпайии марҳилаҳои корро шарҳ дод. Иштирокчиён имкон пайдо карданд, ки донишҳои назариявии худро бо таҷрибаи амалӣ пайванд дода, барои такмили маҳорати касбӣ ва инкишофи тафаккури эҷодӣ таҷрибаи нав андӯзанд.
Баргузории чунин мастер-классҳо дар муассисаи таҳсилоти олии касбии соҳаи санъат ва дизайн аҳаммияти махсус дорад. Зеро омодасозии мутахассисони оянда дар ин самт омӯзиши технологияҳои муосирро бо шиносоии амиқ бо мероси ҳунарӣ, усулҳои суннатӣ ва таҷрибаи эҷодии кишварҳои гуногун тақозо менамояд. Шиносоӣ бо мактаби рангубори ҷопонӣ ба донишҷӯён имконият медиҳад, ки роҳҳои нави истифодаи ранг, матоъ, нақшу нигор ва маводи табииро омӯзанд, ҷаҳонбинии касбии худро васеъ намуда, ғояҳои тозаеро дар фаъолияти эҷодии худ татбиқ кунанд.
Мубодилаи таҷриба бо ҳунармандони хориҷӣ ҳамчунин барои омӯзгорон заминаи мусоид фароҳам меорад, то усулҳои нави таълимӣ ва таҷрибаҳои арзишманди соҳавиро мавриди омӯзиш қарор диҳанд. Дар шароити рушди босуръати санъат ва дизайн, омезиши донишҳои анъанавӣ бо равишҳои муосири эҷодӣ метавонад ба баланд гардидани сифати омодасозии мутахассисон ва таҳкими робитаҳои байналмилалии муассисаҳои таълимӣ мусоидат намояд.
Дар идомаи суханронӣ намояндаи Сафорати Ҷопон аз баргузории намоишгоҳи асарҳои хонум Ҳисако Токитомо таҳти унвони «Ҷавҳари зебоии ҷопонӣ: Усулҳои анъанавии рангуборӣ» дар Осорхонаи мардумшиносии шаҳри Душанбе хабар дод. Гуфта шуд, ки намоишгоҳ то 24 ноябри соли 2026 идома ёфта, дар он намунаҳои гуногуни ҳунари анъанавии ҷопонӣ, аз ҷумла кимоноҳо – либосҳои миллии Ҷопон, гобеленҳои нафис ва ашёи ороишии дохили бино ба маърази тамошо гузошта мешаванд. Ин намоишгоҳ барои дӯстдорони санъат ва фарҳанг имконият фароҳам меорад, ки бо ҷанбаҳои гуногуни ҳунармандӣ ва завқи зебоипарастии мардуми Ҷопон аз наздик ошно шаванд.
Қобили зикр аст, ки баргузории мастер-класси мазкур дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон қадами муҳим дар роҳи густариши ҳамкориҳои фарҳангӣ ва касбӣ миёни Тоҷикистону Ҷопон мебошад. Чунин иқдомҳо барои муаррифии анъанаҳои ҳунарии кишварҳои гуногун, фароҳам овардани муҳити созандаи омӯзиш ва таҳкими робитаҳои байни муассисаҳои таълимӣ ва намояндагони ҷаҳони ҳунар замина мегузоранд.
Фарҳанг ва санъат аз ҷумлаи воситаҳои муассири ба ҳам наздик намудани мардумони ҷаҳон буда, имконият медиҳанд, ки арзишҳо, суннатҳо ва таҷрибаи эҷодии халқҳо берун аз марзу сарҳадҳо муаррифӣ гарданд. Мастер-класси хонум Ҳисако Токитомо низ намунаи равшани чунин ҳамкории судманд буда, ба донишҷӯён ва омӯзгорони Донишкада имконият дод, ки бо як шохаи нодири санъати анъанавии Ҷопон шинос шуда, аз таҷрибаи ҳунармандии он баҳра гиранд.
Интизор меравад, ки чунин чорабиниҳо минбаъд низ барои таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ, рушди малакаҳои касбии ҷавонон ва ғанӣ гардонидани муҳити эҷодии Донишкада мусоидат намуда, дар густариши дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмии фарҳангии Тоҷикистону Ҷопон саҳми арзанда мегузоранд.
