Дар рӯзҳои баргузории Бозиҳои XX Делфии ҷавонони давлатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил шаҳри Душанбе ба маркази муҳими ҳамкории байналмилалии фарҳангӣ ва эҷодии ҷавонон табдил меёбад. Аз 5 то 9 октябри соли 2026 намояндагони кишварҳои узви Иттиҳод дар пойтахти Тоҷикистон ҷамъ омада, дар бахшҳои гуногуни санъат маҳорати эҷодии худро муаррифӣ менамоянд. Дар доираи ин чорабинии байналмилалӣ Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон низ ба яке аз майдонҳои муҳими баргузории барномаи фарҳангӣ табдил ёфта, мизбони номинатсияҳои вобаста ба санъати тасвирӣ ва ҳунарҳои бадеӣ мебошад.
Баргузории чунин як чорабинии байналмилалӣ дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон аз лиҳози касбӣ ва фарҳангӣ аҳамияти хос дорад. Зеро Донишкада муҳити махсуси таълимӣ ва эҷодиро дар ихтиёр дорад, ки фаъолияти он бевосита ба рушди санъати тасвирӣ, дизайн ва омодасозии мутахассисони соҳаи эҷодӣ равона шудааст. Аз ин ҷиҳат, баргузории озмун ва барномаҳои эҷодии Бозиҳои Делфӣ дар муҳити чунин муассисаи соҳавӣ барои иштирокчиён имконияти муносиб фароҳам меорад, то маҳорати худро дар фазои касбӣ нишон диҳанд.
Бояд гуфт, ки Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон ҳамчун муассисаи махсусгардонидашудаи таҳсилоти олии касбии соҳаи санъат дар рушди истеъдодҳои ҷавон ва омодасозии мутахассисони соҳаи санъати тасвирӣ ва дизайн нақши муҳим дорад. Фаъолияти Донишкада ба ташаккули донишу малакаҳои касбӣ, рушди ҷаҳонбинии эҷодӣ, такмили маҳорати амалӣ ва омӯзиши анъанаҳои санъати миллӣ иртиботи мустақим дорад. Дар сохтори таълимии муассиса самтҳои гуногуни санъат ва дизайн фаро гирифта шуда, барои донишҷӯён имконияти густариши қобилияти эҷодӣ ва касбӣ фароҳам оварда шудааст. Маҳз ҳамин муҳити касбӣ Донишкадаро барои баргузории чорабинии байналмилалии сатҳи Бозиҳои Делфӣ ба як майдони муносиб табдил медиҳад. Дар ин ҷо санъат ҳамчун самти асосии фаъолияти таълимӣ ва эҷодӣ мавқеи марказӣ дошта, донишҷӯён ҳамарӯза дар муҳити эҷодӣ бо усулҳои гуногуни тасвир, композитсия, ранг, шакл, тарҳрезӣ ва дигар унсурҳои касбии санъат сарукор доранд. Аз ин рӯ, ҳузури ҷавонони эҷодкори кишварҳои гуногун дар чунин муҳит метавонад барои табодули таҷриба ва муоширати касбӣ заминаи хуб фароҳам созад.
Яке аз бахшҳои муҳими Бозиҳои XX Делфӣ номинатсияи «Санъати тасвирӣ» мебошад. Тибқи низомномаи расмии Бозиҳо, «Санъати тасвирӣ» ба барномаи озмунӣ дохил шудааст ва корҳои иштирокчиён аз ҷониби ҳайати ҳакамон тибқи талаботи барномавӣ ва меъёрҳои муайяншуда баҳогузорӣ мешаванд. Баргузории ин номинатсия дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон аҳамияти рамзӣ низ дорад, зеро муассисае, ки рисолати асосии он таълими санъати тасвирӣ ва омодасозии мутахассисони соҳаи эҷод аст, барои қабули ҷавонони рассом аз кишварҳои гуногун муҳити табиии касбӣ фароҳам меорад. Дар ин ҷо иштирокчиён метавонанд бо фазои эҷодии Донишкада шинос шуда, бо донишҷӯён ва омӯзгорон муошират намоянд ва аз таҷрибаи якдигар дар самти санъати тасвирӣ истифода баранд.
Барои Донишкада чунин чорабинӣ як имконияти муҳими муаррифии дастовардҳои муассиса мебошад. Меҳмонон ва ҳайатҳои кишварҳои иштирокчии Бозиҳои Делфӣ бо муҳити таълимӣ ва эҷодии муассиса, корҳои донишҷӯён, фаъолияти омӯзгорон ва самтҳои омодасозии мутахассисон шинос мешаванд. Ин раванд метавонад ба таҳкими робитаҳои касбӣ ва фарҳангии Донишкада бо муассисаҳои соҳавии дигар кишварҳо мусоидат намояд.
Дар баробари санъати тасвирӣ, ҳунарҳои бадеӣ низ дар барномаи Бозиҳои XX Делфӣ ҷойгоҳи худро доранд. Тибқи низомномаи чорабинӣ, «Ҳунарҳои бадеӣ» ба барномаи фестивалии Бозиҳо дохил шудааст. Барои Тоҷикистон ин бахш аҳамияти махсус дорад, зеро ҳунарҳои мардумӣ қисми муҳими фарҳанги миллӣ буда, дар онҳо таърихи эҷодӣ, завқи эстетикӣ ва таҷрибаи чандиннаслии мардуми тоҷик таҷассум ёфтааст. Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон дар ин самт низ заминаи касбии муносиб дорад. Самтҳои марбут ба бофандагии бадеӣ, моделиронии костюм ва дигар соҳаҳои эҷодӣ бо омезиши анъанаҳои миллӣ ва талаботи муосири тарроҳӣ алоқаманд мебошанд. Аз ин рӯ, муҳити Донишкада метавонад барои шиносоии меҳмонон бо имкониятҳои омӯзиш ва рушди ҳунарҳои бадеӣ ва дизайн дар Тоҷикистон заминаи муносиб фароҳам оварад.
Ҳунарҳои бадеӣ дар фарҳанги тоҷик таърихи куҳан доранд. Гулдӯзӣ, мисгарӣ, бофандагӣ, наққошӣ, коркарди ороишии матоъ, ҳунарҳои вобаста ба либоси миллӣ ва дигар шаклҳои эҷоди мардумӣ дар давраҳои гуногуни таърихӣ рушд карда, имрӯз низ ҳамчун бахши муҳими мероси фарҳангии кишвар аҳамияти худро нигоҳ доштаанд. Вақте чунин ҳунарҳо дар муҳити байналмилалӣ муаррифӣ мешаванд, онҳо имконият пайдо мекунанд, ки аз доираи маҳаллӣ берун рафта, ба иштирокчиёни дигар кишварҳо низ пешниҳод гарданд. Дар ҳамин замина, баргузории номинатсияҳои санъати тасвирӣ ва ҳунарҳои бадеӣ дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон метавонад ба як майдони муоширати фарҳангӣ, табодули таҷрибаи касбӣ ва шиносоии ҷавонони эҷодкор бо анъанаҳои санъати кишварҳои гуногун табдил ёбад. Зеро ҳар як иштирокчӣ бо худ ҷаҳонбинӣ, таҷрибаи эҷодӣ ва хусусиятҳои фарҳангии кишвари худро меорад ва тавассути асари санъат онро ба дигарон муаррифӣ мекунад. Дар ин раванд нақши омӯзгорону мутахассисони Донишкада низ муҳим аст. Муҳити таълимии муассиса бар асоси омезиши донишҳои назариявӣ ва малакаҳои амалӣ ташаккул ёфта, фаъолияти эҷодии донишҷӯён яке аз ҷанбаҳои муҳими раванди таълим ба шумор меравад. Аз ин рӯ, баргузории чунин чорабинии байналмилалӣ метавонад барои омӯзгорон низ имконияти муоширати мустақим бо ҳамкасбони хориҷӣ, табодули таҷрибаи педагогӣ ва баррасии равандҳои нави рушди санъати муосирро фароҳам созад.
Барои донишҷӯёни Донишкада бошад, рӯзҳои баргузории Бозиҳои Делфӣ метавонанд ба як таҷрибаи муҳимми фарҳангӣ ва касбӣ табдил ёбанд. Ҳузури ҷавонони ҳамсинну соли онҳо аз кишварҳои гуногуни ИДМ имкон медиҳад, ки онҳо бо равишҳои гуногуни эҷодӣ шинос шуда, хусусиятҳои мактабҳои миллии санъатро мушоҳида намоянд. Муоширати мустақим бо рассомон ва ҳунармандони ҷавон метавонад ба густариши ҷаҳонбинии эҷодӣ ва ташаккули муносибати касбӣ ба санъат мусоидат кунад. Аз ҷониби дигар, баргузории номинатсияи «Санъати тасвирӣ» дар Донишкада барои муаррифии худи Тоҷикистон ҳамчун кишвари дорои анъанаҳои ғании фарҳангӣ ва санъатӣ низ имконияти муҳим фароҳам меорад. Асари рассом метавонад таъриху фарҳанг, табиат, арзишҳо ва симои ҷомеаро бе истифодаи забони гуфторӣ баён намояд. Аз ин рӯ, иштироки ҷавонони тоҷик ва муаррифии мактаби санъати миллӣ дар чунин чорабинии байналмилалӣ метавонад як шакли муколамаи мустақими фарҳангӣ бошад.
Бояд таъкид кард, ки Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон дар солҳои фаъолияти худ ба яке аз марказҳои омодасозии кадрҳои соҳаи санъати тасвирӣ ва дизайн дар кишвар табдил ёфтааст. Дар сомонаи расмии Донишкада низ бахшҳои алоҳидаи намоишҳо, корҳои эҷодӣ, мақолаҳои омӯзгорон, кормандон, донишҷӯён ва магистрон ҷой дода шудаанд, ки аз идомаи фаъолияти эҷодию таълимии муассиса шаҳодат медиҳанд. Аз ин рӯ, баргузории номинатсияҳои санъат ва ҳунарҳои бадеии Бозиҳои XX Делфӣ дар ин муассиса идомаи мантиқии фаъолияти эҷодӣ ва касбии Донишкада ба ҳисоб меравад. Дар як фазо ҷамъ омадани рассомон, ҳунармандон, омӯзгорон, донишҷӯён ва намояндагони фарҳанг аз кишварҳои гуногун барои ташаккули робитаҳои нави эҷодӣ ва таҳкими ҳамкориҳои байналмилалии соҳавӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.
Бозиҳои XX Делфӣ дар шаҳри Душанбе бо дастгирии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Кумитаи байналмилалии Делфӣ баргузор шуда, яке аз ҳадафҳои он рушди касбии ҷавонони соҳаи фарҳанг, таҳкими робитаҳои байни кишварҳо, ҳифз ва рушди фарҳангҳои миллӣ, инчунин рушди ҳамкории муассисаҳои таълимии кишварҳои ИДМ мебошад. Дар ин замина, иштироки Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон дар баргузории бахшҳои санъати тасвирӣ ва ҳунарҳои бадеӣ ба ҳадафҳои умумии чорабинӣ ҳамоҳангии мустақим дорад.
Баргузории чунин чорабинии байналмилалӣ барои худи Донишкада низ таҷрибаи муҳим ба ҳисоб меравад. Зеро дар ин раванд имкониятҳои ташкилии муассиса, иқтидори таълимию эҷодӣ, сатҳи омодагии мутахассисон ва имконияти фароҳам овардани муҳити касбӣ барои меҳмонон ва иштирокчиён муаррифӣ мегардад. Ҳамзамон, чунин рӯйдод метавонад ба таҳкими ҷойгоҳи Донишкада дар ҳамкориҳои байналмилалии муассисаҳои соҳавии санъат мусоидат кунад.
Дар маҷмуъ, баргузории номинатсияҳои «Санъати тасвирӣ» ва «Ҳунарҳои бадеӣ» дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистонро метавон яке аз рӯйдодҳои муҳими ҳаёти фарҳангии Донишкада дар соли 2026 арзёбӣ кард. Барои муассиса ин чорабинӣ майдони муаррифии иқтидори эҷодӣ, барои донишҷӯён имконияти шиносоӣ бо ҳамсолони эҷодкор аз кишварҳои гуногун, барои омӯзгорон заминаи табодули таҷриба ва барои Тоҷикистон василаи муаррифии фарҳанги миллӣ дар муҳити байналмилалӣ мебошад. Донишкада дар ин рӯзҳо ҳамчун як муассисаи таҳсилоти олии соҳавӣ ба меҳмонону иштирокчиёни Бозиҳои Делфӣ дарҳои худро боз намуда, фазои эҷодии худро ба майдони муколамаи фарҳангҳо табдил медиҳад. Дар ин муҳит асари рассом, маҳорати ҳунарманд ва андешаи эҷодии ҷавонон ба воситаи пайвандкунандаи фарҳангҳо табдил меёбад. Маҳз ҳамин хусусият ба баргузории номинатсияҳои санъати тасвирӣ ва ҳунарҳои бадеӣ дар Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон мазмуни хос мебахшад.
